ЕУ „игри без граници“ – Украина на брза лента, Македонија во политички карантин

Нема поместување на ставовите ниту на Бугарија, ниту на Македонија по првата официјална средба на шефовите на дипломатиите на двете земји во Шведска. Бугарија бара исполнување на договореното од европскиот консензус од 2022 година потпишан од владата на СДСМ и ДУИ. Македонија бара заштита на македонското малцинство во Бугарија, барем преку имплементирање на пресудите на Европскиот суд за човекови права во корист на Македонците од Бугарија.

Средбата се случува во моменти кога на политичката сцена се враќа идејата за промена на концептот за проширување, овој пат предложена од канцеларот Фридрих Мерц за асоцијативно членство пред се на Украина како и за дел од земјите од Западен Балкан.

Неговата идеја, веројатно предизвикана од немањето европски одговор на 4-годишната војна во Украина, е своевиден преседан бидејќи прв пат се предлага еден вид полуинституционален статус, преку учество на Киев во Европскиот Совет, Европската комисија, Европскиот парламент. Мерц предлага дури пристап до членот 42.7 од договорот за ЕУ, клаузула за меѓусебна одбрана, слична на членот 5 од договорот за НАТО.

Тој член предвидува ако една држава-членка на ЕУ биде цел на вооружена агресија на своја територија, другите членки да имаат обврска да ѝ помогнат со сите средства што им стојат на располагање.

Тоа значи дека членките на ЕУ би имале обврска за безбедноста на Украина, во моменти на се уште активна руска агресија, на која не и се гледа крајот, но и потенцијално жариште по склучувањето мир.

Мерц знаејќи дека Украина е клучот и за интеграцијата на земјите од Западен Балкан во ЕУ, во својот предлог го вметнува геополитичкиот императив, преку брза перспектива за пристапување и за земјите од Западен Балкан и Молдавија, иако геостратешки не можат да се мерат со Украина.

Тој предлага да им се даде привилегиран пристап до единствениот пазар, статус на набљудувач во телата на ЕУ и постепена интеграција во процесите на донесување одлуки.

За Украина, пак повикува на отворање на сите поглавја од преговорите и придружно членство пред целосното пристапување во ЕУ.

Тоа што дополнително му дава чисто политичка димензија на предлогот е што Мерц наведува дека Украина и покрај тоа што е во војна постигнала значителен напредок во процесот на пристапување во ЕУ, иако и самиот е свесен дека полноправното членство во блиска иднина е нереално.