Петрова: УЈП не воведува нов данок, туку спроведува постоечки закон

Во периодот од 2020 до 2026 година, Управата за јавни приходи евидентирала десетици илјади случаи на приливи од странство кај физички лица, при што за 2020 година биле испратени 11.527 известувања за можен оданочив доход, а за 2025 година биле регистрирани 70.869 лица со приливи од странство во вкупен износ од 577 милиони евра, беше истакнато на денешниот брифинг со новинарите што го одржа директорката на УЈП Елена Петрова.

Како што беше посочено, за 2020 година, по спроведената анализа на податоците, 2.276 лица доброволно поднеле електронски пресметки (е-ППД), додека кај 3.637 лица даночната обврска била утврдена по службена должност. Вкупно 5.913 лица биле задолжени аконтативно, а кај 5.614 лица било утврдено дека приливите не се оданочиви, односно станува збор за приватни трансфери. Вкупно утврдениот данок за 2020 година изнесува 171,6 милиони денари, од кои досега се наплатени 30,4 милиони денари.

Во следниот период, односно од 2020 до 2024 година, пријавувањето на доход од странство продолжило, при што, како што информираа од УЈП, дел од граѓаните редовно ги исполнувале своите обврски, а значаен дел од задолжувањата биле утврдени по доставени известувања од Управата.

Во втората половина на 2024 година започнала системска анализа, прочистување и вкрстување на податоците за приливи од странство кои УЈП ги добива од банките, а кои претходно, иако биле законски доставувани, не биле обработувани на ваков начин.

-Според податоците на банките, во 2025 година 70.869 граѓани примиле приливи од странство во вкупен износ од 577 милиони евра. Секако дека не сите овие приливи се оданочиви. До сега се испратени 9.522 известувања, а 4.459 лица доброволно поднеле пресметки за остврен оданочив доход – истакна Петрова.

Информираше дека во тековниот период, односно во 2026 година, активностите продолжуваат во рамки на законските рокови за контрола, кои предвидуваат релативен рок од пет и апсолутен рок од десет години, при што фокусот, како што беше нагласено, останува на доброволното усогласување.

Директорката на УЈП појасни дека оданочувањето на доходот остварен во странство не е нова обврска и не станува збор за ретроактивно воведување данок, туку за примена на системот на самооданочување. Физичките лица имаат обврска самостојно да го пријават доходот, особено кога истиот е остварен во странство и нема домашен исплатувач, преку електронска пресметка и потврдување или корекција на годишната даночна пријава.

Во однос на реакциите во јавноста, од УЈП нагласија дека двојно оданочување не може да се случи доколку се достави доказ за платен данок во странство и се спроведе пропишаната постапка, согласно законите и меѓународните договори.

Посебен осврт беше направен и на специфичните случаи, како ангажманите во странски мисии во Авганистан и Ирак, како и на студентите кои работеле во странство преку програми како „Work and Travel“. За овие категории, УЈП спроведува поединечни анализи, директни средби, информативни активности и овозможува законска можност за плаќање на обврските на рати.